ประเภทรถบด

 

รถบดดิน การก่อสร้างที่ต้องใช้ดินที่มีความเสถียร เพื่อตบดินที่ใช้ในการอัดดินถนนขนาดเล็กหรือลาน ถ้าดินไม่ได้บดอัดอย่างถูกต้องก็นำไปสู่​​การแตกร้าวของพื้นผิวคอนกรีตเสริมเหล็ก

รถบดอัดดินใช้งานได้ดีที่สุด เมื่อดินและหินทรายหรือกรวดจะมีความหนาแน่นขึ้น เหมาะสำหรับการรองรับน้ำหนัก จากรถยนต์ รถบรรทุก การบดอัดดินที่ใช้กันอยู่ อยู่มี 4 วิธีคือ

1.  การบดอัดโดยการกดด้วยน้ำหนัก (static weight)

2.  การบดอัดโดยการนวด (kneading action)

3.  การบดอัดโดยการกระแทก (impact)

4.  การบดอัดโดยการสั่นสะเทือน (vibration)

เครื่องบดอัดล้อเหล็กแบบไม่สั่นสะเทือน (steel wheel static roller) เครื่องบดอัดล้อยาง (pneumatic – tired roller) เครื่องบดอัดตีนแกะ (sheep foot or pad foot roller) เครื่องบดอัดแบบกระแทก (impact com­pactor) และเครื่องบดอัดแบบสั่นสะเทือน (vibratory compactor)

รถบดถนนรถบดล้อยางมีความสำคัญมากต่อการทำงานถนน นอกจากจะบดอัดถนนได้สภาพแน่นดีแล้ว ยังมีความสามารถช่วยในเรื่องของการจัดเรียงโครงสร้างภายในของเม็ดดินได้ดี ลดการแตกหักของโครงสร้างเม็ดดิน ทำให้คุณสมบัติทางวิศวกรรมสมบูรณ์ คือ เพิ่มการต้านทานแรงเฉือน (Shear Resistance) ลดการคืนรูป ปริมาตรดินที่ถูกบดอัดลดลง (Compressibility) ลดการแตกร้าวเนื่องจากการหดตัว (Shrinkage Crack) ป้องกันการซึมผ่านของน้ำ (Permeability)

รถบดมี 4 ประเภท คือ

รถบดสั่นสะเทือนล้อเรียบ

รถบดล้อเหล็ก

รถบดล้อยาง

รถบดตีนแกะ หรือรถบดล้อหนาม

รถบดสั่นสะเทือนล้อเรียบ (Vibrating Rollers)

เหมาะสำหรับวัสดุมวลรวมหยาบ ที่มีมวลรวมผ่านตะแกรงเบอร์ 200 น้อยกว่า 12 เปอร์เซ็นต์ และเหมาะมากกับวัสดุผ่านตะแกรงเบอร์ 200 4-8 เปอร์เซ็นต์หากต้องการให้การบดอัดมีประสิทธิภาพได้ความหนาแน่น 95-100 เปอร์เซ็นต์ Standard Proctor ต้องบดที่ความหนา 20-25 ซม. จำนวน 3 รอบ ( 1 รอบ คือไป-กลับ )

น้ำหนักของล้อเหล็กไม่ควรน้อยกว่า 200 ปอนด์ และสามารถใช้สองล้อเหล็ก (Tandem Rollers) ในงานปรับความเรียบให้กลับวัสดุมวลรวมหยาบได้ ความถี่ของการสั่นไม่ควรน้อยกว่า 1600 รอบต่อนาที

รถบดล้อเหล็ก (Smooth Wheel Rollers)

นำมาใช้ในงานบดอัดของชั้นดินตลอดจนชั้นพื้นทาง เหมาะกับดินที่มีส่วนคละดี (Well Graded) หินกรวดปนทราย ใช้กับดินที่มีมวลรวมละเอียด หรืองานเขื่อนดิน ไม่เหมาะกับงานปรับความเรียบของวัสดุประเภททราย (Well-Graded Sands) หรือตะกอนทรายเม็ดละเอียดที่มีขนาดเม็ดสม่ำเสมอกัน

การควบคุมคุณภาพของวัสดุ

การบดวัสดุสำหรับชั้นดิน-ชั้นพื้นทาง ควรบดที่ชั้นความหนาไม่เกิน 20-30 ซม. จำนวน 4 รอบ (1 รอบ คือ ไป-กลับ) หากเป็นวัสดุมวลรวมละเอียดที่ต้องการการป้องกันน้ำซึมผ่าน เช่นเขื่อนดิน ควรบดชั้นความหนาไม่เกิน 15-20 ซม. จำนวน 6-8 รอบ

ขนาดและน้ำหนักรถบด

งานดินตลอดจนงานพื้นทาง ควรใช้ สองเพลาเหล็ก (Tandem Type Rollers) น้ำหนักรวม 10-15 ตัน ล้อหลังมีน้ำหนัก 300-500 ปอนด์ต่อนิ้ว หากเป็นงานดินมวลรวมละเอียดและต้องการความซึ่มผ่านของน้ำต่ำ เช่นเขื่อนดิน ควรใช้ สามล้อเหล็ก (3-Wheel Roller) ดินที่มีค่า PI ต่ำ ใช้น้ำหนักรถ 5-6 ตัน ใช้น้ำหนัก 10 ตัน สำหรับดินที่มีค่า PI สูง

ลักษณะล้อยางที่กว้างสามารถนำไปใช้ในงานดินที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างเม็ดดิน (Cohesive soils) เช่น ดินเหนียว ได้โดยอนุโลม โดยน้ำหนักเพลาไม่มาก (light wheel loads)ในทางกลับกันเมื่อดินมีลักษณะที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างกันต่ำ ควรใช้ล้อยางที่หน้ากว้าง ล้อยางสลับกันระหว่างล้อหน้าและล้อหลัง น้ำหนักลงเพลามาก เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดลอยร่องล้อ

 

รถบดล้อยาง (Rubber Tire Rollers)

เหมาะสำหรับการปรับผิวหน้าให้เรียบ หรือบดวัสดุเป็นชั้นๆ ใช้สำหรับบดอัดวัสดุมวลรวมหยาบ (Coarse-Grained Soil) ผ่านตะแกรงเบอร์ 200 ที่ 4-8 เปอร์เซนต์ สำหรับวัสดุมวลรวมละเอียด (Fine-Grained Soil) มีส่วนคละดี (Well-Graded) หรือวัสดุมวลรวมหยาบมีส่วนคละไม่ดี (Dirty Coarse-Grained Soil) ผ่านตะแกรงเบอร์ 200 มากกว่า 8 เปอร์เซ็นต์

การบดอัดให้ได้ความแน่นตามความต้องการที่ 95-100 เปอร์เซ็นต์ Standard Proctor สำหรับดินมวลรวมหยาบผ่านตะแกรงเบอร์ 200 ที่ 4-8 เปอร์เซนต์ ควรมีความหนาในการบดแต่ละชั้นไม่เกิน 25 ซม. จำนวนไม่ต่ำกว่า 3-5 รอบ (1 รอบคือ ไป-กลับ) สำหรับดินมวลรวมละเอียด หรือมวลรวมหยาบสภาพแย่ ผ่านตะแกรงเบอร์ 200 มากกว่า 8 เปอร์เซนต์ ควรบดอัดมีความหนาไม่เกิน 15-20 ซม. จำนวนไม่ต่ำกว่า 4-6 รอบ

งานที่ต้องการความเรียบสำหรับชั้นดิน ตลอดจนถึงชั้นพื้นทาง แรงดันลมของยางรถบดควรอยู่ในช่วง 60-80 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว น้ำหนักเพลาควรอยู่ที่ 18,000 - 25,000 ปอนด์ งานดินมวลรวมละเอียด มวลรวมหยาบสภาพแย่ หรือมีค่า PI สูง (High Plasticity) แรงดันลมยางควรมากกว่า 65 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว และหากเป็นวัสดุประเภททราย ทรายถม ควรใช้รถบดล้อยางขนาดหน้ากว้าง เช่นรถบดล้อยาง 7 ล้อ แรงดันยาง 40-50 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว

ลักษณะล้อยางที่กว้างสามารถนำไปใช้ในงานดินที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างเม็ดดิน (Cohesive Soils) เช่น ดินเหนียว ได้โดยอนุโลม โดยน้ำหนักเพลาไม่มาก (Light Wheel Loads) ในทางกลับกันเมื่อดินมีลักษณะที่มีแรงยึดเหนี่ยวระหว่างกันต่ำ ควรใช้ล้อยางที่หน้ากว้าง ล้อยางสลับกันระหว่างล้อหน้าและล้อหลัง น้ำหนักลงเพลามาก เพื่อหลีกเลี่ยงการเกิดลอยร่องล้อ

รถบดตีนแกะ หรือรถบดล้อหนาม (Sheep foot Rollers)

เหมาะสำหรับ ดินเม็ดละเอียด (Fine-Grained Soil) หรือดินที่มีคุณสมบัติเชิงกลต่ำ คุณภาพไม่ดี หากเป็นวัสดุมวลรวมหยาบ ( Coarse-Grained Soil) ต้องมีวัสดุเม็ดละเอียดผ่านตะแกรงเบอร์ 200 มากกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ เหมาะสมกับงานที่ต้องการเพิ่มแรงยึดเหนี่ยวให้กับโครงสร้างดินเม็ดละเอียด งานบดอัดดินป้องกันการซึมผ่านของน้ำ เช่น งานบดอัดดินแกนเขื่อน ไม่เหมาะกับการใช้ปรับความเรียบให้กับวัสดุมวลรวมหยาบ

หากผู้ใช้เครื่องจักรมีความต้องการควบคุมคุณภาพของวัสดุให้ได้มาตรฐาน โดยมีค่าการบดอัดไม่น้อยกว่า 95-100 เปอร์เซ็นต์ Standard Proctor ต้องควบคุมความหนาของชั้นวัสดุไม่ให้เกิน 15 ซม. จำนวนรอบการบด ดินมวลรวมละเอียด 4-6 รอบ, มวลรวมหยาบ 6-8 รอบ (1 รอบ คือ บดไป-กลับ)

ชนิดดิน ดินมวลรวมละเอียด PI > 30 ล้อหนาม (Foot Contact Area) มีพื้นที่ประมาณ 5-12 ตารางนิ้ว แรงดันล้อหนาม (Foot Contact Pressure) 250-500 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว

ดินมวลรวมละเอียด PI < 30 ล้อหนาม (Foot Aontact Area) มีพื้นที่ประมาณ 7-14 ตารางนิ้ว แรงดันล้อหนาม (Foot Contact Pressure) 200-400 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว

ดินมวลรวมหยาบ ล้อหนาม (Foot Contact Area) มีพื้นที่ประมาณ 10-14 ตารางนิ้ว แรงดันล้อหนาม(Foot Contact Pressure) 150-250 ปอนด์ต่อตารางนิ้ว

ขนาดของล้อหนามและแรงดัน สำหรับบดอัดจะมีประสิทธิภาพสูงหากดินมีความชื้นที่เหมาะสม (Optimum Moisture Content, OMC.) ไปทางด้านเปียก เหมาะกว่าดินที่มีความชื้นที่เหมาะสม (OMC.) ไปทางด้านแห้ง

รถบดล้อหนามเหมาะกับงานเขื่อน งานทางหลวง และงานสนามบิน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของ Drum 60 นิ้ว มีน้ำหนัก 1.5-3.0 ตันต่อฟุต ซึ่ง Drum โดยทั่วไปสำหรับงานขนาดเล็ก มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 40 นิ้ว น้ำหนัก 0.75-1.75 ตันต่อฟุต แรงดันล้อหนามที่กระทำกับดิน ควรสร้างช่องว่างสลับกันเป็นฟันปลา 3 ช่อง หรือ 4 ช่อง ตามแนวการบด เพื่อสร้างความต้านทานในการรับแรงเฉือน

 

 

Visitors: 5,339